Florencia PINAR

POETISA CASTELÁ DO SÉCULO XV 

Florencia Pinar foi dama da corte de Isabel I de Castilla. Foi a primeira muller en participar nas xustas poéticas.​ É unha das poucas poetisas cuxas obras foron incluidas na recompilación poética do siglo xv coñecida como Cancionero General, unha antoloxía lírica de poesía en castelá. 

Florencia Pinar compuxo os seus poemas no dialecto castelá característico das clases altas educadas da súa época, a que parece que ela pertencía porque recibe o título de dama ou señora no Cancionero, e asúmese que recibiu unha educación esmerada.

Seis cancións lle son atribuidas, nas que destaca pola súa habilidad coa linguaxe figurada e co conceptismo, amosando a dobre natureza do amor, que é causa de pracer e de dor, ao mesmo tempo. Sendo tamén evidente o seu uso característico de alusións sexuais indirectas. 

Foi a voz da sexualidade feminina na Idade Media e se transformou de obxecto amado a suxeito activo cando narraba as suas vivencias amorosas e sexuais. A través dos séculos, os académicos se preguntaron se este amor sobre o que escribía era de natureza platónica ou sexual.

Florencia do Pinar é unha das primeiras poetas das que hai constancia xunto a precursoras como Leonor López de Córdoba, dama da corte de Catalina de Lancaster ou a relixiosa Teresa de Cartagena. Pero, ela non foi a dama dunha raíña consorte, senón da raíña que gobernou a coroa de Castela, Isabel a Católica.

Podría haber vivido entre 1470 e 1530.

Máis información en Wikipedia, Bamba, Audio, BNE, CVC, Poemas

Alice GUY

A PIONEIRA DO CINE  

O 1 de xullo de 1873 naceu en Saint-Mandé (Francia) Alice Ida Antoinette Guy, que pasou a súa infancia entre Francia, Chile e Suiza; estudou secretariado e obtivo o posto de secretaria na Compañía Xeral de Fotografía de max Richard.

A súa primeira película, Fée aux Choux, realizouna en 1896 coa cámara Demeny-Gaumont, combinando imaxes en movemento e a arte teatral. En 1901 fixo unha nova versión titulada Sage-femme de première classe.

Alice Guy foi pioneira nos efectos especiais e a ciencia ficción fílmica, imitando os avances de Georges Méliès e contribuíndo ás bases do que posteriormente foi considerada ficción cinematográfica.

Despois de dez anos facendo cine en Francia, xa non atopou alí financiamento para rodar. Entón marchou aos Estados Unidos co seu home, Herbert Blaché, percorrendo xuntos durante dous anos o país para promover Chronophone Demeny-Gaumont, en espera da apertura dunha sucursal Gaumont en Flushing (Nova Iorke), que dirixiu Herbert. 

Alice utilizou os estudos Gaumont para as súas realizacións, e en 1910 fundou a súa propia compañía de producción cinematográfica, Solax Company. Tamén dirixiu Film Supply Company.

Fixo películas de diversos xéneros (western, drama, espionaxe, fantasía, policíaco, ...) con actores e actrices estrelas da época do cine mudo: Darwin Karr, Blanche Cornwall, Lee Beggs, Billy Quirk. Tivo certo éxito, o que lle permitiu invertir e crear un estudo en Fort Lee (Nova Jersey), que se converteu na década de 1910 nun lugar importante no mundo do cine. A Metro Goldwyn Mayer distribuiu as súas realizacións ata 1918. 

En 1905, Alice rodaría en España "Voyage en Espagne" ou "A malagueña e o toureiro", película que foi coloreada posteriormente a mán, e cuxa copia restaurada pode verse actualmente na Filmoteca Nacional de Madrid. 

A súa seguinte película foi "A paixón ou a vida de Cristo", a que podería considerarse como a primeira superproducción da historia, cunha duración de trinta minutos e para a que se usaron vintecinco decorados e máis de trescentos extras, algo excepcional para a época.

A aportación ao mundo da séptima arte de Alice Guy Blaché foi infravalorada e invisibilizada polo mero feito de ser muller. Aínda que era prácticamente unha descoñecida, en realidade Alice Guy foi unha directora revolucionaria que aportou moitas novidades nas súas películas, chegando a producir máis de mil cintas.

A primeira persoa en dirixir unha película onde todos os protagonistas eran negros, en 1912, chamada Un tonto e o seu diñeiro, foi ela. Tivo un papel importantísimo na produción das primeiras películas sonoras. Foi propietaria e directora do seu propio estudo de cine, de feito, é  ata hoxe a única muller que dirixiu o seu propio estudo.

En 1953, a Alice Guy concederónlle a Lexión de Honor, a maior distinción que otorga o goberno francés. Algúns anos máis tarde, en 1957, recibiría un homenaxe por parte da Cinemateca francesa por ser a primeira directora de cine da historia.

Viviu en Estados Unidos ata a súa morte, acaecida o 24 de marzo de 1968.

Máis información en Wikipedia, HNG, Guy, Stop, Alice

NEFERUSOBEK

A PRIMEIRA FARAONA

A exipcia foi a única cultura da Antigüedade que tivo a mulleres na cúspide do poder. Así Neferusobek, que foi a primeira en reinar en Exipto siglos antes que Hatshepsut, Nefertiti ou Cleopatra.

Neferusobek tivo predecesoras que non chegaron a coroarse de maneira individual. As fontes falan de Nitocris, posiblemente unha muller lexendaria, á que segue nesta línea feminina a histórica Merneit, que únicamente reinou en condición de rexente. 

A dinastía XII,  considerada como o momento de maior esplendor do Imperio Medio de Egixto (2050-1750 a C), tivo serios problemas coa sucesión da realeza. 

Amenemhat IV, casado coa súa irmanastra, Neferusobek, sucedeu no trono ao seu pai Amenemhat III, pero posiblemente pola grande endogamia, non tiveron descendencia masculina. Entón ela proclamouse reina por ser filla do rei e porque non había ningún home da realeza para ocupalo.

Nas súas representacións destacase a súa condición feminina, que combina cos atributos reais tradicionais; esa condición tamén se explicita na súa titulatura real, que asume completa.

Pero só foi unha situación temporal. Neferusobek foi a última gobernante da súa dinastía e a do período coñecido como Imperio Medio de Exipto. A invasión dos hicsos dividiu o país con dinastías simultáneas no que se coñece como o Segundo Período Intermedio.

Neferusobek converteuse na muller máis poderosa do mundo durante un reinado de catro anos que se extendeu entre 1790 e 1786 a C. Centrou a súa administración en manter a estabilidade interna e na continuidade das institucións estatais.

Parece ser que Neferusobek ordenó construir algunhas edificacións no complexo funerario de Amenemhat III, en Hawara (chamado o Labirinto por Heródoto). Probablemente foi enterrada na pirámide de Mazghuna, preto do seu irmane, pero a súa tumba aínda non se atopou.

Máis información en Neferusobek, Dinastía XII, Faraona, Raíña.

Murasaki SHIKIBU

A PRIMEIRA NOVELISTA

Murasaki Shikibu (978 - 1014 ou 1025) foi unha escritora, poeta e cortesana xaponesa coñecida por ser a autora de Genji Monogatari (A novela de Genji), primeira novela xaponesa e primeira novela moderna do mundo.

Pertencía a unha familia de funcionarios letrados da mediana nobreza, aínda que estaba emparentada coa poderosa familia Fujiwara. Cicáis foi neta do gran poeta Fujiwara no Kanesuke.

Naceu no período Heian, no que as mulleres estaban excluidas da aprendizaxe do chino, que era a linguaxe escrita do goberno, pero Murasaki recibiu unha excelente educación destacando pola súa intelixencia dende pequena.  

Ademáis dos clásicos chinos, coñecía textos budistas como o Hokekyō (Sutra do Loto), antoloxías de poemas como o Kokin wakashū (“Colección de poemas de Antaño e Hogaño”) e libros de historia como e Nihon Shoki. 

Súa nai e a súa irmá morreron pronto e casou xoven, pero enviuvou axiña e quedou soa coa súa filla Kenshi. Nese contexto levou a cabo un retiro espiritual no templo do lago Biwa, onde escribiu a súa novela relatando as andainas de Gemji de forma realista. 

O manuscrito orixinal non se conserva, estaba formado por 54 kakimono (rolos), cada un correspondente a un capítulo. Pensouse que Murasaki só escribiu os 33 primeiros capítulos, e que o resto eran obra da súa filla, tamén poeta, coñecida como Daini no Sanmi, pero non é así.

Asemade levaba un diario da súa vida, Murasaki Shikibu nikki.

O seu éxito fixo que o rexente a levara á corte da Emperatriz como dama de compañía ata o ano 1013, falecendo un ano despois.

A súa tumba se conserva na antiga capital Kioto, escenario das historias dos seus personaxes.

O seu verdadero nome ers Fujiwara no Takako, pero chamánballa Shibiku polo lugar onde trabalhava o seu pai, e Murasaki pola cor violeta coa que sempre se vestía e porque era a súa cor favorita. 

Máis información en Wikipedia, NG, Nippon, Gemjy

Alice BALL

DESENVOLVEU O "MÉTODO BALL" PARA TRATAR A LEPRA

Alice Augusta Ball naceu o 24 de xullo de 1892 en Seattle, Washington. A pesar da súa curta vida, Ball deixou un impacto perdurable ao desenrolar o “Método Ball”, o tratamento máis efectivo para a lepra nas primeiras décadas do século XX.

Logrou extraer os principios activos do aceite de chaulmoogra, os ésteres de etilo dos ácidos grasos, chamados ácido chaulmógrico e ácido hidnocárpico, e con eles creou o primeiro remedio soluble en agua e por tanto fácilmente inxectable co que aliviar e tratar a pacientes de lepra. 

A principios de 1900, Alice e a súa familia se mudaron a Hawái, onde ela foi á escola, pero poucos anos despois, trala morte do seu pai, regresaron a Seattle. Estudou alí no instituto e se graduou en Química Farmacéutica e Ciencias da Farmacia, pola Universidad de Washington. Nembargantes, voltou á Universidad de Hawái e converteuse na primeira muller e a primeira afroamericana en obter un título de máster na Universidade de Hawái, en 1915.

A Universidade de Hawái contratouna como profesora de Química, e novamente foi a primeira muller e a primeira afroamericana que obtivo ese posto. Asemade, foi neste momento cando comezou a traballar na procura da forma de facilitar a tolerancia do medicamento contra a lepra.

Desafortunadamente, Alice Ball non poido ver o impacto do seu traballo pois o 31 de decembro de 1916, cando só tiña 24 anos, faleceu. Nen sequera pondera publicar os seus achados. Aínda que non está clara a causa da súa morte, parece que podría deberse a inhalación de gases tóxicos durante o seu traballo no laboratorio ou á tuberculose.

O nome de Alice Ball paso desapercibido durante décadas ata que nos anos 2000 a Universidade de Hawái rescatouno e lle realizou o homenaxe que merecía: desvelou unha placa no seu honor xunto ao único árbol de chaulmoogra que existe no campus. Agora ten tamén un día co seu nome, o 29 de febreiro.

En 2007 la Universidad de Hawái la galardonó de nuevo con la Medalla a la Distinción. O seu nome tamén está inscrito na London School of Hygiene & Tropical Medicine ao lado de persoas como Florence Nightingale e Marie Curie.

Máis información en Método Ball, MujeresconCiencia, Wikipedia, Alice Ball, Lepra, Ciencia.